PHILIPS - 825296 QY

FRANCIS BAY AND HIS ORCHESTRA - BIG BAND STEREO

Side 1: Patricia - Skyliner - Copacabana - Quiet village - Harlem - Caravan

Side 2: Manhattan spiritual - Begin the beguine - One o'clock jump - Tequila - Maria-la-o - Buggle call rag

PHILIPS - 825903 QY

FRANCIS BAY AND HIS ORCHESTRA - STEREO JUKE BOX PARTY

Side 1: Amapola - Malaguena - Auf wiederseh'n - Canalla - Vivere - Marina - Paris

Side 2: Fascination - Acercate mas - Rio Rita - Mambo jambo - J'attendrai - In the mood - Eso es el amor

PHILIPS - P 14001 R

FRANCIS BAY AND HIS ORCHESTRA - FIESTA

Side 1: O'cangaceiro - Mambo no. 5 - Rico vacilon - Andalucia - Tico-tico

Side 2: Nicolasa - El negro zumbon (Anna) - Brazil - Rumba negra - Mambo no. 8

PHILIPS - P 10451 R

FRANCIS BAY AND HIS ORCHESTRA - FARANDOLE !

Side 1: La panse - Armen's theme - Red roses for a blue lady - Cindy, oh Cindy - Around the world - Indian love call - Tulpen aus Amsterdam - Aveva un bavero - Ciribiribin - Tiritomba - Mambo n° 8 - Me voy pal pueblo (Quand elle danse)

Side 2: Spohia - Guaglione - Pepita de Malorca - Marianne - Sur le pont d'Avignon - Smoky - When the saint - Day-O - Heimweh - Rock around the clock - Chella lla ! - Que sera, sera - Cigarettes, whusky and wild, wild women - Chianti-lied

Francis Bay werd als Frans Bayetz in 1914 in Rijkevorsel geboren als zoon van kleine middenstanders.

Muziek zou z’n leven worden dat stond vast van in het begin. Toen zijn ouders naar Mechelen verhuisden, ging hij daar aan het muziekconservatorium studeren en nadien in Amsterdam bij Oscar Back.

Die degelijke muzikale opleiding zou er voor zorgen dat Francis Bay voor de rest van zijn leven een zeer bekwaam muzikant, dirigent en vooral arrangeur zou worden die zowat elk muzikaal genre aankon. Vooral jazz en big bands zouden hem boeien.

Hij was ook een uitstekend virtuoos die heel behendig omsprong met zowel de trombone en de klarinet als de altsax en de fluit. Vanaf 1927 kwam Bay als muzikant bij Paul Godwin’s Jazzsymfonians terecht, een in die tijd populaire band waarvan zo maar liefst 9 miljoen platen verkocht werden.

Bij het begin van de tweede wereldoorlog moest Godwin, die ‘n jood was, zijn orkest opdoeken. Samen met de Zweedse muzikant Boyd Bachman vormt Francis Bay een nieuw orkest dat in heel Europa bekend zou worden. Vervolgens lag Francis Bay mee aan de basis van het orkest van Dick Willebrands en gaat vervolgens spelen bij de in de jaren 40 en 50 bekende orkesten.

Een van zijn paradepaardjes wordt The Skymasters waar hij zich inzet om goede muzikanten bij mekaar te krijgen en er voor te zorgen dat het een van de meest vooraanstaande orkesten van dat moment wordt. Hij gaat ook een tijdje spelen bij de in die periode onzettend populaire band The Ramblers.

Dat orkest was in 1926 opgericht door Uden Masman, toen een zevenmansformatie. Toen de radio almaar meer een rol ging spelen, gingen The Ramblers voor de Avro optreden. Stilaan groeide het orkest uit tot een heus show-en dansorkest.

Intussen maakt Francis Bay ook van Vlaanderen z’n speelterrein en treedt hij op het einde van de jaren veertig en bij het begin van de jaren vijftig vaak op in een kleine bezetting in restaurants en cafés. Francis ontpopt zich almaar meer als arrangeur en componist die hier en daar gevraagd wordt om muziek te schrijven voor de soundtracks van enkele Nederlandse en Duitse films.

Dat belet hem niet om zich intens bezig te houden met de uitbouw van een eigen orkest. In tegenstelling tot wat de meesten van ons onthouden hebben, begon Francis Bay eerst bij onze collega’s van de RTB alvorens hij in 1954 bij de BRT met z’n eigen big band mocht beginnen.

Jo Leemans werd vanaf de tweede helft van de jaren 50 het vocale uithangbord van het orkest van Francis Bay. Waar de één opdook zag je ook de ander. Ze verplaatsten zich als het ware constant in mekaars kielzog.

Het orkest van Francis Bay stond in 1958, het Expo-jaar, volop in de belangstelling. De BRT had het orkest toen naar voor geschoven om een beetje als hun paradepaardje te fungeren tijdens talrijke radio– en tv-uitzendingen die toen op het getouw werden gezet.

Dat was ook de periode dat Freddy Sunder als gitarist-zanger bij het orkest was terechtgekomen en nog net had kunnen meemaken hoe de bigband van Francis Bay in Venetië de Gouden Gondel in de wacht had gesleept tijdens een wedstrijd voor Europese big bands.

Vanaf 1958 gaat het voor Francis Bay en zijn orkest continu in stijgende lijn. Hij stond op één en hetzelfde podium met de bekende big band van Benny Goodman en sloot ook een platencontract met het Omega label die zijn elpees in Engeland en Amerika ging verdelen.

Vooral zijn Latijns-Amerikaans getinte elpees deden het in het buitenland ontzettend goed en hij durfde zich gerust te meten met orkesten als die van Edmundo Ross en vooral Perez Prado. Zo onthouden we langspeelplaten als: ‘The Big Bay band’s latin beat’, ‘ Hot cha cha cha’ en Francis Bay swings the cha cha cha beat’.

Per muzikaal project koos Francis zorgvuldig zijn muzikanten: de juiste man steeds op de juiste plaats. In 1958 produceerde Francis Bay zo maar liefst 22 elpees, waaronder de allereerste stereo-opname in Europa (RCA had iets voordien de allereerste stereo-elpee in Amerika gelanceerd).

Tijdens één van de weinige interviews die van Francis Bay in onze archieven zijn bewaard gebleven, vertelde Francis aan Nick Bal wat nu precies de aantrekkingskracht van zijn orkest uitmaakte: “Orkesten als Mantovani en Helmut Zacharias hebben hun eigen sound, hun eigen klankkleur. Die kunnen het zich permitteren op dat uniek geluid te teren. Wij als radio-orkest kunnen dat niet.

We spelen amusementsmuziek in de breedste zin van het woord. We spelen gemiddeld zo’n vier maal per week in opdracht van de BRT. Ons orkest is samengesteld als een soort dansorkest: 5 saxen, 3 trombones,4 trompetten en 3 ritmen. Ik stem onze stijl af op de smaak van ons publiek, voor een groot deel bepaald door de keuze van het juiste repertoire."


In 1959 duikt Francis Bay voor de eerste maal op als dirigent tijdens de BRT deelname aan het Eurovisiesongfestival. Hij zal trouwens vanaf 1961 ook heel nauw betrokken worden bij de Cansonissima pré–selecties. Samen met Bob Benny reist Bay in 1959 voor de eerste maal als dirigent naar Cannes en dirigeert daar in het Palais des Festivals het festivalorkest tijdens Benny’s bijdrage ‘Hou toch van mij’ dat met een 6de plaats wordt bekroond. Winnaar wordt Frankrijk met ‘Oui oui oui oui’ gezongen door Jean Philippe.

Het orkest wordt tijdens de Franse deelname geleid door de legendarische dirigent Franck Pourcel. Het hoeft ons dan ook niet te verwonderen dat ze backstage heel veel over arrangeren en dirigeren praten. Bay blijft dat volhouden tot aan zijn pensioen wanneer hij in 1979 samen met Micha Marah op het podium van het Binyaney Ha’ouma Center in Jeruzalem verschijnt tijdens de 24ste editie van het Eurovisiesongfestival. Hij dirigeert Micha en het festival orkest in een liedje van Guy Beyers en Charles Dumoulin ‘Hey Nana’.

Omdat Francis Bay almaar meer door de BRT wordt opgeëist om voor hen te gaan werken, doekt hij in de loop van de jaren zestig zijn big band op. Een orkest waar hij honderden albums mee heeft opgenomen. Schitterende albums als: ‘Salute to Tomy Dorsey’, ‘Sentimental swingers’, ‘Swinging’ high’ enz...

Een aantal critici vinden het een gemiste kans dat zijn solisten bijna nooit de gelegenheid kregen om te improviseren. Maar hun samenspel wordt wel als vlekkeloos gequoteerd. Het orkest kon rekenen op heel wat bewonderaars. De bekende Amerikaanse tv-presentator Ed Sullivan was een grote fan van hen. Hij wou hen in 1967 uitnodigen voor een optreden in zijn razend populaire tv-show, maar de BRT kon het orkest geen weekje missen, dus werd het hele verhaal aan de kant geschoven.

Datzelfde jaar ontbindt Bay zijn orkest. Die muzikanten komen dan terecht bij het jazzorkest van de BRT onder leiding van Etienne Verschueren. Francis Bay richt een splinternieuwe big band op die van dan af haast non stop voor televisie gaat werken. Bay deinst er niet voor terug tonnen arrangementen te gaan uitschrijven en zelfs liedjes te componeren tot en met kinderliedjes voor Tante Terry toe, onder andere ‘Huimpje duimpje’ dat Tante Terry op plaat zet samen met Bay’s orkest en het kinderkoor De Meiklokjes.

Francis Bay heeft tijdens zijn loopbaan zowel voor- als tegenstanders gekend. De voorstanders houden nog altijd vol dat zijn orkest muzikaal-technisch gezien een van de meest homogeen klinkende van dat moment was. De tegenstanders beweren op hun beurt dat hij geen typisch eigen geluid kon produceren en dat hij tot in de perfectie een kopie is gebleven van zijn Amerikaanse voorbeelden Harry James, Tommy en Jimmy Dorsey en Les Brown.

Toch waarderen zijn muzikanten hem als dirigent enorm en begrijpen velen maar al te goed dat hij de teugels stevig in de hand moest houden. Jo Leemans herinnert zich nog zoveel kleine details van hun samenwerking. Dat hij op weg naar het zoveelste concert graag even halt hield om in één of andere dorpskerk wat te gaan bidden, even te gaan bezinnen. "Ik ging naar vrienden in het café", zegt Jo. "Francis ging naar God.".

Hij was een zeer gelovig man, maar daarom nog geen heilige. Hij was een man van uitersten , een perfectionist ook die behoorlijk uit zijn sloffen kon schieten als het niet naar wens verliep .

Eind jaren zeventig is het Francis Bay verhaal afgelopen. Internationaal gezien was de belangstelling voor zijn elpees afgenomen, al deed hij in Europa nog van zich spreken. Toen hij 67 werd - hij had van de BRT al twee jaar langer mogen werken dan wettelijk was toegelaten omdat ze niet meteen een geschikte vervanger vonden - werd er een examen uitgeschreven en kwam Freddy Sunder als nieuwe dirigent uit de bus en werd Francis beleefd gevraagd zijn dirigeerstok aan Sunder door te geven.

Het was alsof ze hem de grootste liefde van z’n leven afnamen. Hij beschouwde het als een persoonlijke aanval op zijn jarenlange inzet en zijn veelzijdig talent en hij heeft het ons een lange tijd kwalijk genomen. Maar zijn niet alle rasartiesten zo? Sterven ze niet allemaal een beetje als ze het podium definitief moeten verlaten?

Francis Bay overleed op 25 april 2005.

Marc Brillouet

FRANCIS BAY

Francis Bayezt, geboren te Rijkevorsel 27 december 1914  +25 april 2005

Zondagnacht van 24 op 25 april 2005 overleed Francis Bayetz, beter gekend als Francis Bay. Geboren uit een klein middenstandersgezin te Rijkevorsel in 1914. De muziekmicrobe had hem vlug te pakken, want op 7-jarige leeftijd stond hij reeds als clarinettist op het podium met talrijke orkesten uit de streek. Op zijn veertiende schreef hij zijn eerste composities en gaf gedreven zijn muziekcarrière de goeie plooi met een voorkeur voor het toen zeer populaire Jazz. Later ook wel aangevuld met de populaire dansmuziek. Na de verhuis van zijn ouders naar Mechelen volgde hij er muziekopleiding in het muziekconservatorium, waar hij de eerste prijs behaalde voor clarinet. Later aangevuld met trombone, gitaar en saxofoon. Zijn verdere muziekstudies in Amsterdam zorgde ervoor dat hij in Nederland verbleef om te gaan spelen bij het orkest van Paul Godwin, waar hij zijn eerste grote optredens en ervaring opdeed. Ook maakte hij er nog even deel uit van de toen overbekende "Ramblers". Hij speelde ondermeer ook in de swingbands van Boyd Bachmann en Dick Willebrands en bleef tijdens WO II muzikaal actief bij Belgische en Nederlandse bands en was na de oorlog een van de grondleggers van "The Skymasters". Europese bekendheid verwierf hij met composities voor Nederlandse en Duitse speelfilms. In 1948 startte hij met een eigen orkest om in 1954 de leiding te nemen van het Nationale Radio- en Televisieorkest van de NIR, later BRT. Hiervoor maakte hij producties en composities voor ontelbare programma's.
 

Voor velen blijft Francis Bay de gekende begeleider van Jo Leemans en haar "Que sera sera" en ook de succesrijke muzikale optedens van Toni Corsari(1955-1964). Vanaf 1954 tot 1964 waren Bay en Leemans bijna dagelijkse gasten op radio en TV, tot Jo in 1964 besloot om uitsluitend voor het scherm te kiezen en zo gingen hun wegen voor altijd uit mekaar. In 1958 won Francis en zijn orkest de "Gouden Gondel" in Venetië. Een wedstrijd voor bigbands. Verder dirigeerde Francis Bay meer dan 10 maal onze eerste generaties Eurovisiesongvertegenwoordigers: Bob Benny (3x), Louis Neefs (2x), Ann Christie, Jacques Raymond (2x), Lily Castel, Nicole en Hugo en tenslotte in 1979 Micha Marah... Canzonissima, de eurovisie-preselecties en De Gouden Zeezwaluw kregen zijn voorkeur. In Amerika, na ontdekking op de wereldtentoonstelling van Brussel in 1958, werd hij in zijn beginperiode omschreven als de "Leader of some of the wildest big band-ensembles of the space age pop era". En dat wil wat zeggen als de Amerikaanse cowboys hem naast een Benny Goodman onder het kleine Jazz-platenlabel "Omega" onderbrachten. Zijn eigentijdse immitaties van hits van Count Basie, Glenn Miller, Tommy Dorsey en vele anderen waren daar niet vreemd aan en zorgden ervoor dat hij op Europees niveau een titelgevecht aanging met Perez Prado als beste bigband.

Oud-muzikant Frans van Dijk omschrijft Francis Bay als "een afstandelijk persoon, zonder vriendschap met zijn muzikanten, een zeer goede en strenge chef en prima muzikant. Na het opdoeken van de BRT-orkesten na Francis Bay was het vlug gedaan met eigen orkesten bij de Nationale Omroep. De radio is niet meer hetzelfde. Een radio zonder bigband is als een voetbalveld zonder gras. Bij de viering van 50 jaar televisie hebben ze een massa oud materiaal afgestoft. Maar iets van Francis Bay heb ik niet gezien. In mijn muziekcarrière hou ik de beste herinneringen aan Francis Bay en heb al de grote artiesten van dichtbij gesproken en gezien. Alle vlaamse artiesten van Jo Leemans, Louis Neefs, Bob Benny en Will Tura tot wereldsterren als Asnavour, Sacha Distel of Becaud uit Franrijk of een onvergetelijke Catarina Valente die mij openlijk, vanaf het podium, de blijde boodschap bracht dat mijn énige dochter geboren was. Want in die tijd was het muziekberoep dag- en nachtwerk en het thuis afwachten een onmogelijkheid. Ook waren wij erbij op het huwelijksfeest van Koning Boudewijn en Koningin Fabiola. Mooi verdeeld over twee zalen. De BRT met Francis Bay en de RTBF met Henri Seegers, waarmee ik toen speelde."
 

De platenproducties van Francis Bay zijn ontelbaar en op de talrijke nationale en tussen 1959 en 1979 internationale tournees maakten de bigband kennis met de top van de wereldartiesten. Zowel voor zang als instrumentaal werden de bandleden verwend met contacten op wereldniveau. In 1979 ging - moest - Francis Bay op pensioen, wat hij de BRT nooit vergeven heeft en verdween helemaal uit de belangstelling en sloot zich totaal af van zijn vorige bazen en de media, maar kon nu rustig genieten van een overvloed van mooie herinneringen uit een muziekverleden dat voor weinigen is weggelegd, maar voor Vlaanderen een onvergetelijk en onuitwisbaar geschiedenishoofdstuk nalaat. Francis Bay verscheen uitzonderlijk, sinds 1979, nog eens in 2003 op het televisiescherm in het Eén-programma "De rode loper". Martine Preenen bezocht hem voor zijn verjaardag, maar Francis Bay wenste er niet bij te zijn op "50 jaar tv". Van zijn platenproducties herinneren we ons wellicht nog wel: Marianne, Day-O, Tequila, Patricia, Eso es el amor, Tea for two, De hoelahoep song, Vivere, Amapola en duizenden anderen. Zijn Latijnsgetinte LPs zijn gegeerde verzamelitems en prijzen van 100 en meer euro per stuk zijn geen uitzondering.
Francis Bay overleed op 90-jarige leeftijd op 25 april 2005.